--- layout: chapter chapter: 9 lecture: 9 title: "Δεδομένα Εισόδου" date: 2025-10-31 part: B slides: https://github.com/progintro/progintro.github.io/releases/download/2025/lec09.pdf prev: 08-control-flow-2 next: 10-arrays topics: [input-output, input-validation, floating-point, good-practice] notes: [01-first-programs, 04-functions, 05-pointers-arrays, 09-io] labs: [lab04] --- # Κεφάλαιο 9: Δεδομένα Εισόδου > **Στόχοι:** μετά από αυτό το κεφάλαιο θα μπορείτε να εξηγείτε γιατί η σύγκριση > `float` με `==` είναι επικίνδυνη, να ονομάζετε τις τέσσερις πηγές δεδομένων > εισόδου, να διαβάζετε χαρακτήρες με `getchar` μέχρι το `EOF` και να τους γράφετε > με `putchar`, να εξηγείτε τον ρόλο του buffer και του Ctrl+D, και να διαβάζετε > αριθμούς με `scanf` ελέγχοντας την τιμή επιστροφής της. > > **Προαπαιτούμενα:** [Κεφάλαιο 2](../02-memory-variables/), [Κεφάλαιο 6](../06-control-flow/), [Κεφάλαιο 8](../08-control-flow-2/) > > **Χρόνος μελέτης:** ~2 ώρες ## Σύνοψη Ένα πρόγραμμα παίρνει δεδομένα εισόδου, τα επεξεργάζεται και παράγει δεδομένα εξόδου. Η διάλεξη ξεκινά με δύο διευκρινίσεις (γιατί ένα `float` δεν είναι «ίσο» με το `3.1` και πώς ονομάζουμε συναρτήσεις) και περνάει στις τέσσερις πηγές εισόδου: ορίσματα γραμμής εντολών, πρότυπη είσοδο (`stdin`), αρχεία και δίκτυο. Εστιάζει στην πρότυπη είσοδο: στη `getchar`, που διαβάζει έναν χαρακτήρα τη φορά και επιστρέφει `EOF` στο τέλος, στην αδελφή της `putchar`, και στη `scanf`, τη «συμμετρική» της `printf` για διάβασμα. Στην πορεία βλέπουμε τρεις κλασικές παγίδες: `char` αντί για `int` για την τιμή της `getchar`, `scanf` χωρίς `&`, και `scanf` χωρίς έλεγχο της τιμής επιστροφής. Σχεδόν κάθε εργασία του μαθήματος διαβάζει είσοδο, οπότε αυτά τα εργαλεία θα τα χρησιμοποιείτε συνέχεια. ## Θεωρία ### §9.1 Σύγκριση αριθμών κινητής υποδιαστολής με == Ο τελεστής `==` ελέγχει αν δύο τιμές είναι **ακριβώς** ίσες. Οι αριθμοί κινητής υποδιαστολής (floating point) αποθηκεύονται σε δυαδική μορφή, και οι περισσότεροι δεκαδικοί, όπως το `3.1`, **δεν αναπαρίστανται ακριβώς**: αποθηκεύεται η πλησιέστερη τιμή που χωράει. Το `float` (συνήθως 4 bytes) κρατά λιγότερα ψηφία από το `double` (8 bytes), και μια σταθερά όπως το `3.1` είναι `double`. Έτσι, μετά το `float a = 3.1;` το `a` κρατά περίπου `3.0999999046`, ενώ στο `a == 3.1` η σύγκριση γίνεται σε `double` με το `3.1000000000…`: οι τιμές διαφέρουν και η συνθήκη είναι ψευδής (δείτε το [παράδειγμα](#ok-ή-not-ok)). Κανόνας: **μη συγκρίνετε αριθμούς κινητής υποδιαστολής με `==`**. Ελέγξτε αν η απόλυτη διαφορά τους είναι μικρότερη από μια μικρή ανοχή, π.χ. `fabs(a - 3.1) < 1e-6` (η `fabs` είναι στο `math.h`). ### §9.2 Ονόματα: camelCase και snake_case Για ονόματα από πολλές λέξεις υπάρχουν δύο συνηθισμένα στυλ: **camelCase**, όπου κάθε λέξη μετά την πρώτη ξεκινά με κεφαλαίο (`piApprox`), και **snake_case**, με μικρά γράμματα και κάτω παύλα (`pi_approx`). Για κώδικα C (και Python) η διάλεξη συνιστά **snake_case**: το `pi_approx` είναι (υποκειμενικά) καλύτερο από το `piApprox`. Ο μεταγλωττιστής δέχεται και τα δύο· σημασία έχει να τηρείτε ένα στυλ. ### §9.3 Δεδομένα εισόδου και εξόδου Κάθε πρόγραμμα παίρνει **δεδομένα εισόδου** (input data), τα επεξεργάζεται και παράγει **δεδομένα εξόδου** (output data). ```mermaid flowchart LR I["Input Data"] --> P["Program"] --> O["Output Data"] ``` *Σχήμα: το πρόγραμμα μετατρέπει δεδομένα εισόδου σε δεδομένα εξόδου.* Τα δεδομένα εισόδου είναι **μια σειρά από χαρακτήρες (bytes)** που δίνει ο χρήστης στο πρόγραμμα. Όταν πληκτρολογείτε τον «αριθμό» `42`, το πρόγραμμα λαμβάνει δύο χαρακτήρες, `'4'` και `'2'`· η μετατροπή τους σε ακέραιο είναι δική του δουλειά. ### §9.4 Οι τέσσερις πηγές εισόδου 1. **Ορίσματα** στη γραμμή εντολών (command-line arguments), π.χ. `./grade 80 100 90`. 2. **Πρότυπη είσοδος** (standard input, `stdin`): κείμενο που γράφουμε, συνήθως με το πληκτρολόγιο, ενώ το πρόγραμμα τρέχει. Είναι το θέμα αυτής της διάλεξης. 3. **Αρχεία** από το σύστημα αρχείων, όπως κάνει η `cat hello.txt` (επόμενες διαλέξεις). 4. **Δίκτυο** ή άλλες πηγές, π.χ. ένα User Interface (επόμενα εξάμηνα). Η `curl`, για παράδειγμα, διαβάζει μια σελίδα από το δίκτυο. Με τα δύο πρώτα έχουμε καλύψει το «50%». Η πρότυπη είσοδος δεν είναι υποχρεωτικά το πληκτρολόγιο: με ανακατεύθυνση (`<`) ή σωλήνωση (`|`) το ίδιο πρόγραμμα διαβάζει από αρχείο ή από την έξοδο άλλου προγράμματος, χωρίς να το «ξέρει». ### §9.5 Η συνάρτηση getchar Η **`getchar`**, με μορφή `int getchar();`, ορίζεται στο `stdio.h`. Δεν παίρνει όρισμα· διαβάζει **έναν** χαρακτήρα από το `stdin`, *εάν υπάρχει*, και τον επιστρέφει ως ακέραιο (τον κωδικό ASCII του). Αν δεν υπάρχει άλλος, επιστρέφει την ειδική τιμή **`EOF`** (End-Of-File, `-1`). Ο τύπος επιστροφής είναι `int` και όχι `char` ώστε να χωράει, εκτός από όλους τους δυνατούς χαρακτήρες, και το `EOF`, που δεν μπερδεύεται με κανέναν από αυτούς. Για τη συμπεριφορά μιας έτοιμης συνάρτησης της βιβλιοθήκης ανοίγουμε ένα τερματικό και τρέχουμε `man getchar`. Κάθε κλήση διαβάζει τον **επόμενο** χαρακτήρα, οπότε το βασικό μοτίβο ανάγνωσης όλης της εισόδου είναι: ```c int ch; while ((ch = getchar()) != EOF) { /* επεξεργασία του ch */ } ``` Οι παρενθέσεις γύρω από την ανάθεση είναι απαραίτητες: το `!=` έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα από το `=`, και χωρίς αυτές το `ch` θα έπαιρνε το αποτέλεσμα της σύγκρισης (0 ή 1). ```mermaid flowchart TD A["ch = getchar()"] --> B{"ch != EOF;"} B -- "ναι" --> C["επεξεργασία του ch"] C --> A B -- "όχι" --> D["τέλος εισόδου"] ``` *Σχήμα: ο βρόχος ανάγνωσης χαρακτήρων μέχρι το EOF.* ### §9.6 Buffer, Enter και Ctrl+D Όταν πληκτρολογείτε, οι χαρακτήρες αποθηκεύονται προσωρινά σε έναν **buffer** (ενδιάμεση μνήμη) και προωθούνται στο πρόγραμμα **όταν πατήσετε Enter**, μαζί με την αλλαγή γραμμής `'\n'`. Αυτή η λειτουργία του τερματικού, με είσοδο ανά γραμμή, λέγεται canonical mode. Γι' αυτό η `getchar` «περιμένει» το Enter, και γι' αυτό η γραμμή `BBB` φτάνει ως τέσσερις χαρακτήρες: `'B'`, `'B'`, `'B'`, `'\n'`. ```mermaid flowchart LR K["Πληκτρολόγιο"] --> B["buffer: 'B' 'B' 'B' και αλλαγή γραμμής"] B -- "Enter ή Ctrl+D" --> P["Program"] ``` *Σχήμα: οι χαρακτήρες περιμένουν στον buffer μέχρι το Enter ή το Ctrl+D.* Για να δηλώσετε ότι **τελείωσαν** τα δεδομένα, στο Linux πατάτε συνήθως **Ctrl+D**. Το Ctrl+D προωθεί ό,τι υπάρχει στον buffer, χωρίς αλλαγή γραμμής. Αν ο buffer είναι άδειος (στην αρχή γραμμής), το πρόγραμμα δεν παίρνει τίποτα και η `getchar` επιστρέφει `EOF`· άρα, αν έχετε γράψει κάτι χωρίς Enter, χρειάζεται δεύτερο Ctrl+D. Όταν η είσοδος έρχεται από αρχείο (`./prog < file`) ή σωλήνωση, το `EOF` έρχεται μόνο του στο τέλος των δεδομένων. ### §9.7 Η συνάρτηση putchar Η **`putchar`**, με μορφή `int putchar(int c);`, ορίζεται επίσης στο `stdio.h`. Παίρνει έναν χαρακτήρα, τον τυπώνει στο **`stdout`** και τον επιστρέφει ως ακέραιο· αν κάτι πάει στραβά στο τύπωμα, επιστρέφει `EOF`. Για να τυπώσετε το `C` γράφετε `putchar('C');`. Είναι απλούστερο υποσύνολο της `printf`: το `putchar(ch)` κάνει ό,τι και το `printf("%c", ch)`. ### §9.8 Η τιμή της getchar πάει σε int, όχι σε char Ένα `char` κρατά μόνο 256 τιμές, οπότε δεν μπορεί να ξεχωρίσει το `EOF` από κάθε πραγματικό χαρακτήρα. Στα συνηθισμένα συστήματα, όπου το `char` είναι προσημασμένο, το byte `0xff` (255) αποθηκεύεται ως `-1`, δηλαδή ίσο με το `EOF`: ένα έγκυρο byte μοιάζει με τέλος εισόδου και το πρόγραμμα σταματά πρόωρα (δείτε την [`cat` με `char`](#μια-cat-με-char)). Όπου το `char` είναι απρόσημο, το `EOF` γίνεται 255 και η σύγκριση με `EOF` δεν αληθεύει ποτέ, οπότε ο βρόχος δεν τελειώνει. Κανόνας της διάλεξης: **η μεταβλητή που δέχεται την τιμή της `getchar` δηλώνεται `int`**, εκτός αν είμαστε σίγουροι για το τι κάνουμε. ### §9.9 Διάβασμα αριθμών χαρακτήρα-χαρακτήρα Με τη `getchar` μπορούμε να διαβάσουμε και αριθμούς, χτίζοντας την τιμή ψηφίο-ψηφίο: αν `val` είναι η τιμή των ψηφίων ως τώρα, ένα νέο ψηφίο `d` σε βάση `base` δίνει $val \leftarrow base \cdot val + d$. Η τιμή του ψηφίου είναι `ch - '0'`, επειδή τα `'0'`…`'9'` έχουν διαδοχικούς κωδικούς ASCII (48…57), και ένας χαρακτήρας είναι έγκυρο ψηφίο σε βάση έως 10 αν `ch >= '0' && ch <= '0' + base - 1`. Αυτό κάνει η [`getinteger`](#η-συνάρτηση-getinteger). Υπάρχει όμως και έτοιμος τρόπος: η `scanf`. ### §9.10 Η συνάρτηση scanf Η **`scanf`** ορίζεται στο header file `stdio.h` και διαβάζει δεδομένα εισόδου **πολλών τύπων** από το `stdin`, αποθηκεύοντας τις τιμές τους σε μεταβλητές. Είναι η **συμμετρική της `printf`**, για διάβασμα αντί για εκτύπωση: ```c int scanf(const char *restrict format, ...); int printf(const char *restrict format, ...); ``` Το πρώτο όρισμα είναι μια **συμβολοσειρά μορφοποίησης** (format string) με προδιαγραφές όπως `%d` (`int`) ή `%f` (`float`)· τα `...` σημαίνουν ότι δέχεται όσα ορίσματα της περάσουμε, ένα για κάθε προδιαγραφή (θα το δούμε σε άλλο μάθημα). Η μεγάλη διαφορά: στην `printf` δίνουμε **τιμές**, ενώ στη `scanf` τις **διευθύνσεις** των μεταβλητών, με τον τελεστή `&`: `scanf("%d", &n)`. Η C περνάει τα ορίσματα με τιμή· με `scanf("%d", n)` η `scanf` θα έπαιρνε ένα αντίγραφο της τιμής του `n` και δεν θα μπορούσε να το αλλάξει. Με το `&n` μαθαίνει τη θέση του `n` στη μνήμη και γράφει εκεί την τιμή που διάβασε. Οι διευθύνσεις είναι το θέμα του [Κεφαλαίου 11](../11-pointers-recursion/). ### §9.11 Κενά και πολλές τιμές Μία κλήση μπορεί να διαβάσει πολλές τιμές: `scanf("%d %d", &n1, &n2)`. Καθώς ψάχνει για δεκαδικό ψηφίο, η `%d` **προσπερνά κενούς χαρακτήρες και αλλαγές γραμμής** πριν από τον αριθμό, οπότε η είσοδος ` 2 4` δίνει `n1 = 2` και `n2 = 4`, όπως και αν οι αριθμοί ήταν σε διαφορετικές γραμμές. ### §9.12 Η τιμή επιστροφής της scanf Η `scanf` επιστρέφει **πόσα δεδομένα εισόδου διάβασε** και αποθήκευσε. Αν η είσοδος τελειώσει πριν διαβάσει οτιδήποτε, επιστρέφει **`EOF`**. Για `scanf("%d", &n)`: | Τιμή επιστροφής | Σημασία | Το `n` | | --- | --- | --- | | `1` | διαβάστηκε ακέραιος | έχει τη νέα τιμή | | `0` | η είσοδος δεν ξεκινά με αριθμό (π.χ. `hello`) | δεν άλλαξε | | `EOF` | τέλος εισόδου (π.χ. Ctrl+D) | δεν άλλαξε | Αν δεν ελέγξουμε την τιμή επιστροφής και η ανάγνωση αποτύχει, το πρόγραμμα συνεχίζει με τα «σκουπίδια» μιας μη αρχικοποιημένης μεταβλητής. Άρα ένα πρόγραμμα που δεν ελέγχει τι επέστρεψε η `scanf` **δεν είναι σωστό**. Γράφουμε, για παράδειγμα, `if (scanf("%d", &n) != 1) { printf("Invalid input\n"); return 1; }`. ## Παραδείγματα ### §9.13 OK ή Not OK; Εφαρμόζει τη [σύγκριση με `==`](#σύγκριση-αριθμών-κινητής-υποδιαστολής-με-). Τι θα τυπώσει το παρακάτω πρόγραμμα; ```c #include int main() { float a = 3.1; if(a == 3.1) printf("OK\n"); else printf("Not OK\n"); return 0; } ``` ```text $ ./one Not OK ``` Το `a` κρατά το `3.1` στρογγυλεμένο σε `float`, ενώ το `3.1` της σύγκρισης είναι `double` με μεγαλύτερη ακρίβεια. Με `a == 3.1f` (σταθερά `float`) θα τυπωνόταν `OK`, αλλά η ασφαλής λύση είναι η σύγκριση με ανοχή. ### §9.14 Διαβάζω και τυπώνω έναν χαρακτήρα Εφαρμόζει τη [`getchar`](#η-συνάρτηση-getchar) και τον έλεγχο για `EOF`. ```c #include int main() { printf("Gimme a char: "); int ch = getchar(); if (ch != EOF) { printf("You gave the char: %c\n", ch); } else { printf("input ended\n"); } return 0; } ``` ```text $ ./chartest Gimme a char: BBB You gave the char: B ``` Η `getchar` διαβάζει **μόνο έναν** χαρακτήρα, το πρώτο `B`· τα `BB\n` μένουν αδιάβαστα. Αν πατήσετε αμέσως Ctrl+D, τυπώνεται `input ended`. ### §9.15 Μετρητής χαρακτήρων Διαδοχικές κλήσεις της `getchar` διαβάζουν διαδοχικούς χαρακτήρες. Τι κάνει το παρακάτω πρόγραμμα; ```c #include int main() { int ch, sum = 0; printf("Enter characters: "); while( (ch = getchar()) != EOF ) { printf("%c", ch); sum++; } printf("\nTotal characters: %d\n", sum); return 0; } ``` ```text $ ./charcount Enter characters: we'll always have paris we'll always have paris Total characters: 24 ``` Τυπώνει ξανά ό,τι διαβάζει και στο τέλος το πλήθος των χαρακτήρων. Η φράση έχει 23 χαρακτήρες· ο 24ος είναι το `'\n'` του Enter. Η γραμμή επαναλαμβάνεται μόλις πατήσετε Enter (τότε φτάνει ο buffer στο πρόγραμμα) και το σύνολο τυπώνεται με το Ctrl+D. ### §9.16 Μια cat με char Εφαρμόζει τις [`getchar`/`putchar`](#η-συνάρτηση-putchar) και τον κανόνα [«`int`, όχι `char`»](#η-τιμή-της-getchar-πάει-σε-int-όχι-σε-char). Τι πρόβλημα έχει η παρακάτω υλοποίηση της `cat`; ```c #include int main() { char c; while((c = getchar()) != EOF) putchar(c); return 0; } ``` ```text $ echo -e "hello\xffworld" | ./cat hello $ echo -e "hello\xffworld" | cat hello�world ``` Το `echo -e` βάζει το byte `0xff` ανάμεσα στις δύο λέξεις. Η πραγματική `cat` το αντιγράφει (το τερματικό το δείχνει ως `�`). Η δική μας το αποθηκεύει στο `char c` ως `-1`, το βρίσκει ίσο με `EOF` και σταματά. Η διόρθωση είναι μία λέξη: `int c;`. ### §9.17 Η συνάρτηση getinteger Εφαρμόζει το [διάβασμα αριθμών χαρακτήρα-χαρακτήρα](#διάβασμα-αριθμών-χαρακτήρα-χαρακτήρα). Θέλουμε ένα πρόγραμμα `addnums` που διαβάζει δύο αριθμούς και τους προσθέτει: ```text $ ./addnums Give me a number: 40 Give me another number: 2 Total: 42 ``` Ένας τρόπος είναι με τη `getchar`, φτιάχνοντας μια συνάρτηση `getinteger` που διαβάζει τους χαρακτήρες έναν-έναν και τους μετατρέπει σε αριθμό. Τι κάνει; ```c #define ERROR -1 // Return value for illegal character int getinteger(int base) { int ch; // No need to declare ch as int - no EOF handling int val = 0; // Initialize return value while ((ch = getchar()) != '\n') // Read up to new line if (ch >= '0' && ch <= '0' + base - 1) // Legal character? val = base * val + (ch - '0'); // Update return value else return ERROR; // Illegal character read return val; // Everything OK - Return value of number read } ``` Διαβάζει μέχρι την αλλαγή γραμμής· για κάθε έγκυρο ψηφίο της βάσης ενημερώνει το `val`, και με τον πρώτο μη έγκυρο χαρακτήρα επιστρέφει `ERROR` (`-1`). Με είσοδο `42` σε βάση 10 το `val` γίνεται 4 και μετά 10 · 4 + 2 = 42· με `getinteger(2)` και είσοδο `101` γίνεται 1, 2, 5. Το `addnums` προκύπτει καλώντας τη δύο φορές. Ο άλλος τρόπος για το ίδιο αποτέλεσμα είναι η `scanf`. Στις σημειώσεις η ίδια συνάρτηση μετατρέπει δυαδικούς σε δεκαδικούς και αντίστροφα. ### §9.18 Τετράγωνο με scanf Εφαρμόζει τη [`scanf`](#η-συνάρτηση-scanf). Τι κάνει το παρακάτω πρόγραμμα; ```c #include int main() { int n; printf("Gimme a number: "); scanf("%d", &n); printf("Square: %d\n", n * n); return 0; } ``` Περνάμε τη **διεύθυνση** της `n` (`&n`), ώστε η `scanf` να μπορέσει να αναθέσει την τιμή που διάβασε, και τυπώνουμε στο `stdout` το τετράγωνο του αριθμού που γράψαμε στο `stdin`. Τι θα γινόταν αν γράφαμε `scanf("%d", n);`; ```text $ ./scanf Gimme a number: 3 Segmentation fault ``` Η `scanf` θα χρησιμοποιούσε την (μη αρχικοποιημένη) τιμή του `n` σαν διεύθυνση, και η εγγραφή σε μια τυχαία διεύθυνση που δεν ανήκει στο πρόγραμμα προκαλεί `Segmentation fault`. Ο `gcc -Wall` προειδοποιεί για αυτό το λάθος. ### §9.19 Είναι σωστό αυτό το πρόγραμμα; Εφαρμόζει την [τιμή επιστροφής της `scanf`](#η-τιμή-επιστροφής-της-scanf). Το τετράγωνο της προηγούμενης ενότητας **δεν** είναι σωστό, καθώς δεν ελέγχουμε την τιμή επιστροφής της `scanf` (`EOF` ή ίσως `0`): ```text $ ./scanf Gimme a number: 16 Square: 256 $ ./scanf Gimme a number: Square: 1068701481 $ ./scanf Gimme a number: hello Square: 1072038564 ``` Στη δεύτερη εκτέλεση πατήσαμε Ctrl+D (η `scanf` επέστρεψε `EOF`), στην τρίτη γράψαμε `hello` (επέστρεψε `0`). Και στις δύο το `n` έμεινε με την τυχαία αρχική του τιμή και τυπώθηκε ένα «τετράγωνο» χωρίς νόημα. ### §9.20 Δύο αριθμοί με μία scanf Εφαρμόζει τα [κενά και τις πολλές τιμές](#κενά-και-πολλές-τιμές). ```c #include int main() { int n1, n2; printf("Gimme two numbers: "); scanf("%d %d", &n1, &n2); printf("Result: %d\n", n1 * n2); return 0; } ``` ```text $ ./scanf2 Gimme two numbers: 2 4 Result: 8 ``` Τα επιπλέον κενά δεν ενοχλούν, αφού η `%d` τα προσπερνά ψάχνοντας για ψηφίο. Ένα σωστό πρόγραμμα θα έλεγχε και εδώ ότι η `scanf` επέστρεψε `2`. ### §9.21 Συχνότητες γραμμάτων Εφαρμόζει τον [βρόχο ανάγνωσης μέχρι το `EOF`](#η-συνάρτηση-getchar) και «προλαβαίνει» τους πίνακες του [Κεφαλαίου 10](../10-arrays/). Τι κάνει ο κώδικας; ```c int i, ch, total = 0; int letfr[26]; // Letter occurrences and frequencies array for (i=0 ; i < 26 ; i++) letfr[i] = 0; while ((ch = getchar()) != EOF) { if (ch >= 'A' && ch <= 'Z') { letfr[ch-'A']++; // Found upper case letter total++; } if (ch >= 'a' && ch <= 'z') { letfr[ch-'a']++; // Found lower case letter total++; } } ``` Μετρά πόσες φορές εμφανίζεται κάθε λατινικό γράμμα στην είσοδο, χωρίς διάκριση πεζών-κεφαλαίων. Ο πίνακας `letfr` έχει 26 μετρητές, αρχικά 0, και το `ch - 'A'` (ή `ch - 'a'`) δίνει τη θέση του γράμματος στο αλφάβητο (0 για `A`/`a`, 25 για `Z`/`z`). Το `total` μετρά όλα τα γράμματα, για να υπολογιστούν αργότερα συχνότητες. Το πλήρες πρόγραμμα, που τυπώνει και ιστόγραμμα, είναι στις σημειώσεις. ### §9.22 Για το εργαστήριο και τις εργασίες - Στο [Εργαστήριο 4](https://progintro.github.io/lab-material/labs/lab04/) γράφετε φίλτρα με `getchar`/`putchar` (`lowercase.c`, `encode.c`, `decode.c`) και τα δοκιμάζετε με σωληνώσεις, π.χ. `echo hello world | ./encode | ./decode`. - Όταν μια εκφώνηση ορίζει τι γίνεται στο τέλος της εισόδου ή σε λάθος είσοδο, ξεχωρίστε τις τρεις περιπτώσεις της `scanf`: `1`, `0` και `EOF`. Το πρόγραμμα `trolley` της διάλεξης, π.χ., τερματίζει όταν δεν μπορεί να διαβάσει άλλο κόστος. ## Κύρια σημεία 1. Οι αριθμοί κινητής υποδιαστολής δεν αναπαρίστανται ακριβώς και ένα `float` δεν είναι ίσο με την ίδια σταθερά σε `double`· δεν τους συγκρίνουμε με `==`. 2. Για ονόματα σε κώδικα C η διάλεξη συνιστά snake_case (`pi_approx`) αντί για camelCase (`piApprox`). 3. Τα δεδομένα εισόδου είναι μια σειρά από χαρακτήρες (bytes) που δίνει ο χρήστης στο πρόγραμμα, από τέσσερις πηγές: ορίσματα, πρότυπη είσοδο, αρχεία και δίκτυο. 4. Η `getchar` διαβάζει έναν χαρακτήρα από το `stdin` και τον επιστρέφει ως `int`, ή `EOF` (`-1`) αν δεν υπάρχει άλλος. 5. Η `putchar` τυπώνει έναν χαρακτήρα στο `stdout` και είναι απλούστερο υποσύνολο της `printf`. 6. Η είσοδος από το πληκτρολόγιο περνά από buffer και φτάνει στο πρόγραμμα με το Enter (μαζί με το `'\n'`)· το Ctrl+D δηλώνει στο Linux το τέλος της εισόδου. 7. Η τιμή επιστροφής της `getchar` αποθηκεύεται σε `int`, όχι σε `char`, αλλιώς το byte `0xff` μπερδεύεται με το `EOF`. 8. Για να μάθετε πώς συμπεριφέρεται μια συνάρτηση της βιβλιοθήκης, τρέξτε `man getchar`, `man scanf` κ.λπ. 9. Η `scanf` είναι η συμμετρική της `printf` για διάβασμα και παίρνει τις διευθύνσεις των μεταβλητών (`&n`)· χωρίς `&` το πρόγραμμα καταρρέει. 10. Η `scanf` επιστρέφει πόσα δεδομένα διάβασε ή `EOF`· ένα πρόγραμμα που δεν ελέγχει την τιμή επιστροφής της δεν είναι σωστό. 11. Η `%d` της `scanf` προσπερνά κενά και αλλαγές γραμμής πριν από τον αριθμό. ## Ορολογία | Ελληνικά | English | Σύντομος ορισμός | | --- | --- | --- | | δεδομένα εισόδου / εξόδου | input / output data | Ό,τι δίνεται στο πρόγραμμα / ό,τι παράγει. | | πρότυπη είσοδος | standard input (`stdin`) | Η προεπιλεγμένη είσοδος, συνήθως το πληκτρολόγιο. | | πρότυπη έξοδος | standard output (`stdout`) | Η προεπιλεγμένη έξοδος, συνήθως η οθόνη. | | τέλος αρχείου | End-Of-File (`EOF`) | Τιμή (`-1`) που δηλώνει ότι δεν υπάρχει άλλη είσοδος. | | ενδιάμεση μνήμη | buffer | Όπου περιμένουν οι χαρακτήρες πριν φτάσουν στο πρόγραμμα. | | κανονική λειτουργία | canonical mode | Το τερματικό στέλνει την είσοδο ανά γραμμή. | | συμβολοσειρά μορφοποίησης | format string | Το πρώτο όρισμα της `printf`/`scanf`, π.χ. `"%d %d"`. | | διεύθυνση | address | Η θέση μιας μεταβλητής στη μνήμη, `&n`. | | τιμή επιστροφής | return value | Η τιμή που δίνει πίσω μια συνάρτηση. | | κινητή υποδιαστολή | floating point | Αναπαράσταση πραγματικών (`float`, `double`), κατά προσέγγιση. | | camelCase / snake_case | camelCase / snake_case | Στυλ ονομάτων: `piApprox` / `pi_approx`. | ## Διάβασμα - **Διαφάνειες:** [Διάλεξη 9](https://github.com/progintro/progintro.github.io/releases/download/2025/lec09.pdf), σελ. 1–41. Σύγκριση `float` και ονόματα: σελ. 2–5· πηγές εισόδου: σελ. 8–13· `getchar`: σελ. 14–21· `putchar` και `cat`: σελ. 22–24· `getinteger`: σελ. 25–26, 38· `scanf`: σελ. 27–37· συχνότητες γραμμάτων: σελ. 39. - **Σημειώσεις:** οι διαφάνειες παραπέμπουν στις σελίδες 28–29, 70–71, 78–79 και 86–87 των σημειώσεων του κ. Σταματόπουλου, δηλαδή στις ενότητες: - [Κεφάλαιο 1: Πρώτα προγράμματα σε C](https://progintro.github.io/notes/chapters/01-first-programs/), «Μετατροπή πεζών γραμμάτων σε κεφαλαία» (K04, σελ. 28–29) - [Κεφάλαιο 4: Συναρτήσεις, εμβέλεια και αναδρομή](https://progintro.github.io/notes/chapters/04-functions/), «Μετατροπές μεταξύ δεκαδικών και δυαδικών αριθμών» (K04, σελ. 70–71) - [Κεφάλαιο 5: Δείκτες και πίνακες](https://progintro.github.io/notes/chapters/05-pointers-arrays/), «Περί ανάγνωσης ακεραίων (και όχι μόνο)» (K04, σελ. 78–79) και «Ιστόγραμμα συχνοτήτων γραμμάτων στην είσοδο» (K04, σελ. 86–87) - Για αναφορά: [Κεφάλαιο 9: Είσοδος και έξοδος](https://progintro.github.io/notes/chapters/09-io/), «Είσοδος και έξοδος» (K04, σελ. 136–149), με τις `getchar`, `putchar`, `printf`, `scanf` και την ανακατεύθυνση. - **Εργαστήριο:** [Εργαστήριο 4](https://progintro.github.io/lab-material/labs/lab04/): ασκήσεις `pyramid.c` (`putchar` και `scanf`), `lowercase.c` (βρόχος `getchar`/`putchar`), `encode.c` και `decode.c` (φίλτρα με ανακατεύθυνση και σωληνώσεις) - **Άλλα:** - Αναφορά συναρτήσεων: [getchar](https://en.cppreference.com/w/c/io/getchar), [putchar](https://en.cppreference.com/w/c/io/putchar), [scanf](https://cplusplus.com/reference/cstdio/scanf/), [printf](https://cplusplus.com/reference/cstdio/printf/), και οι σελίδες `man getchar`, `man scanf` - Wikipedia: [Data buffer](https://en.wikipedia.org/wiki/Data_buffer), [End-of-Transmission character](https://en.wikipedia.org/wiki/End-of-Transmission_character), [Camel case](https://en.wikipedia.org/wiki/Camel_case), [Snake case](https://en.wikipedia.org/wiki/Snake_case) - POSIX: [Canonical mode input processing](https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/7908799/xbd/termios.html#tag_008_001_006) ## Συχνά λάθη - **`==` με αριθμούς κινητής υποδιαστολής.** Το `float a = 3.1; if (a == 3.1)` τυπώνει `Not OK`. Συγκρίνετε με ανοχή: `fabs(a - 3.1) < 1e-6`. - **`char` για την τιμή της `getchar`.** Με `char c` η `cat` σταματά στο byte `0xff` (τυπώνει μόνο `hello`) ή δεν τελειώνει ποτέ. Δηλώστε `int c`. - **Ανάθεση χωρίς παρενθέσεις.** Το `while (ch = getchar() != EOF)` βάζει στο `ch` 1 ή 0, όχι τον χαρακτήρα. Γράψτε `while ((ch = getchar()) != EOF)`. - **Ξεχνάτε το `'\n'`.** Ο μετρητής χαρακτήρων βγάζει 24 για φράση 23 χαρακτήρων: το Enter είναι κι αυτό χαρακτήρας. - **«Κόλλησε» το πρόγραμμα.** Περιμένει είσοδο. Γράψτε κάτι και Enter, ή Ctrl+D για τέλος εισόδου (δύο φορές, αν έχετε ήδη γράψει κάτι στη γραμμή). - **`scanf` χωρίς `&`.** Το `scanf("%d", n)` δίνει `Segmentation fault`. Γράψτε `scanf("%d", &n)` και μεταγλωττίζετε με `-Wall` για να το πιάνει ο `gcc`. - **Δεν ελέγχετε την τιμή επιστροφής της `scanf`.** Με είσοδο `hello` ή Ctrl+D τυπώνεται κάτι σαν `Square: 1072038564`. Ελέγξτε `if (scanf(...) != 1)`. - **Μπερδεύετε το `0` με το `EOF`.** Ο έλεγχος `scanf(...) == EOF` μόνος του δεν πιάνει την είσοδο `hello`, για την οποία η `scanf` επιστρέφει `0`. ### Τι δυσκόλεψε την τάξη Από τα Kahoot των διαλέξεων: οι ερωτήσεις όπου μια λάθος απάντηση μάζεψε πολλές ψήφους, με το ποσοστό σωστών απαντήσεων. - **[Κ9.9](../../questions/kahoot/kahoot-scanf-return-partial.md)** Τιμή επιστροφής της scanf με λάθος είσοδο (11% σωστές): Το 42% επέλεξε `42 43`, μπερδεύοντας την τιμή επιστροφής της `scanf` με τις τιμές που αποθηκεύει στις μεταβλητές, και ξεχνώντας ότι σταματά στο `hello`. - **[Κ9.8](../../questions/kahoot/kahoot-getchar-257-values.md)** Πόσες τιμές επιστρέφει η getchar (18% σωστές): Το 64% επέλεξε 256, μετρώντας μόνο τις τιμές ενός byte και ξεχνώντας την επιπλέον τιμή `EOF`, που είναι και ο λόγος που η `getchar` επιστρέφει `int`. - **[Κ9.7](../../questions/kahoot/kahoot-charcount-eof.md)** Μετρητής χαρακτήρων μέχρι την αλλαγή γραμμής (31% σωστές): Το 36% επέλεξε ότι θα τυπώνει 0 1 2 3 …, θεωρώντας ότι η `printf` είναι μέσα στον βρόχο· χωρίς άγκιστρα το σώμα της `while` είναι μόνο η `charcount++;`. ## Ερωτήσεις κατανόησης - **[Ε9.1](#e9-1)** Γιατί η `getchar` επιστρέφει `int` και όχι `char`;[^q1] - **[Ε9.2](#e9-2)** Ποιες είναι οι τέσσερις πηγές δεδομένων εισόδου ενός προγράμματος;[^q2] - **[Ε9.3](#e9-3)** Γράφετε `abc` και Enter. Ποιους χαρακτήρες διαβάζει η `getchar` από τη γραμμή;[^q3] - **[Ε9.4](#e9-4)** Γιατί η `getchar` δεν επιστρέφει αμέσως μόλις πατήσετε ένα πλήκτρο;[^q4] - **[Ε9.5](#e9-5)** Γιατί γράφουμε `&n` στη `scanf` αλλά `n` στην `printf`;[^q5] - **[Ε9.6](#e9-6)** Τι επιστρέφει το `scanf("%d %d", &a, &b)` με είσοδο `7 x`;[^q6] - **[Ε9.7](#e9-7)** Τι επιστρέφει η `getinteger(10)` με είσοδο `4a2` και Enter;[^q7] ### Kahoot από το αμφιθέατρο (Κ9.1–Κ9.9) Ερωτήσεις που παίχτηκαν στις διαλέξεις, με το ποσοστό των φοιτητών που απάντησαν σωστά. - **[Κ9.1](../../questions/kahoot/kahoot-float-equality.md)** Σύγκριση float με ==: 94% σωστές απαντήσεις - **[Κ9.2](../../questions/kahoot/kahoot-eof-key.md)** Πώς στέλνω EOF: 90% σωστές απαντήσεις - **[Κ9.3](../../questions/kahoot/kahoot-input-buffering.md)** Φτάνουν αμέσως τα δεδομένα;: 82% σωστές απαντήσεις - **[Κ9.4](../../questions/kahoot/kahoot-eof-value.md)** Η τιμή του EOF: 79% σωστές απαντήσεις - **[Κ9.5](../../questions/kahoot/kahoot-getchar-return-type.md)** Ο τύπος επιστροφής της getchar: 66% σωστές απαντήσεις - **[Κ9.6](../../questions/kahoot/kahoot-scanf-int-syntax.md)** Διάβασμα ακεραίου με scanf: 53% σωστές απαντήσεις - **[Κ9.7](../../questions/kahoot/kahoot-charcount-eof.md)** Μετρητής χαρακτήρων μέχρι την αλλαγή γραμμής: 31% σωστές απαντήσεις - **[Κ9.8](../../questions/kahoot/kahoot-getchar-257-values.md)** Πόσες τιμές επιστρέφει η getchar: 18% σωστές απαντήσεις - **[Κ9.9](../../questions/kahoot/kahoot-scanf-return-partial.md)** Τιμή επιστροφής της scanf με λάθος είσοδο: 11% σωστές απαντήσεις ## Ασκήσεις ### Ζέσταμα: από τις διαφάνειες (Α9.1–Α9.10) - **[Α9.1](../../questions/slides/slides-lec09-charcount.md)** Μετρητής χαρακτήρων με getchar: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 20 · ★☆☆ · trace · `slides-lec09-charcount` - **[Α9.2](../../questions/slides/slides-lec09-scanf-square.md)** Τι κάνει το πρόγραμμα με τη scanf;: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 30 · ★☆☆ · trace · `slides-lec09-scanf-square` - **[Α9.3](../../questions/slides/slides-lec09-scanf-two.md)** scanf με πολλά ορίσματα: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 36–37 · ★☆☆ · trace · `slides-lec09-scanf-two` - **[Α9.4](../../questions/slides/slides-lec09-addnums.md)** Άθροισμα δύο αριθμών από την πρότυπη είσοδο: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 25–26 · ★★☆ · programming · `slides-lec09-addnums` - **[Α9.5](../../questions/slides/slides-lec09-cat-char.md)** Μια cat με char: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 23 · ★★☆ · debug · `slides-lec09-cat-char` - **[Α9.6](../../questions/slides/slides-lec09-float-equality.md)** OK ή Not OK;: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 3 · ★★☆ · trace · `slides-lec09-float-equality` - **[Α9.7](../../questions/slides/slides-lec09-getinteger.md)** Η συνάρτηση getinteger: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 26, 38 · ★★☆ · trace · `slides-lec09-getinteger` - **[Α9.8](../../questions/slides/slides-lec09-letter-frequencies.md)** Μέτρηση γραμμάτων στην είσοδο: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 39 · ★★☆ · trace · `slides-lec09-letter-frequencies` - **[Α9.9](../../questions/slides/slides-lec09-scanf-no-ampersand.md)** scanf χωρίς &: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 32 · ★★☆ · short-answer · `slides-lec09-scanf-no-ampersand` - **[Α9.10](../../questions/slides/slides-lec09-scanf-return.md)** Είναι σωστό αυτό το πρόγραμμα;: Διάλεξη 9: Δεδομένα Εισόδου, διαφάνεια 33–35 · ★★☆ · debug · `slides-lec09-scanf-return` ### Εργαστήριο (Α9.11–Α9.14) - **[Α9.11](../../questions/labs/lab-lab02-calc.md)** Ένα απλό κομπιουτεράκι: Εργαστήριο 2, Άσκηση 1 · ★☆☆ · programming · `lab-lab02-calc` - **[Α9.12](../../questions/labs/lab-lab02-readint.md)** Διάβασμα ακεραίου με scanf: Εργαστήριο 2, Βήμα 3 · ★☆☆ · short-answer · `lab-lab02-readint` - **[Α9.13](../../questions/labs/lab-lab04-lowercase.md)** Τροποποίηση κειμένου: Εργαστήριο 4, Άσκηση 3 · ★☆☆ · programming · `lab-lab04-lowercase` - **[Α9.14](../../questions/labs/lab-lab04-encode-decode.md)** Κωδικοποίηση και αποκωδικοποίηση κειμένου: Εργαστήριο 4, Άσκηση 4 · ★★☆ · programming · `lab-lab04-encode-decode` ### Εργασίες (Α9.15–Α9.17) - **[Α9.15](../../questions/homework/hw-2023-hw2-coop.md)** Συνεργασία (Prisoner's Dilemma): Εργασία 2 (2023-24), Άσκηση 3 · ★★☆ · programming · `hw-2023-hw2-coop` - **[Α9.16](../../questions/homework/hw-2024-hw0-trolley.md)** Το Πρόβλημα του Τρόλεϊ (trolley): Εργασία 0 (2024-25), Άσκηση 3 · ★★☆ · programming · `hw-2024-hw0-trolley` - **[Α9.17](../../questions/homework/hw-2025-hw1-soundwave.md)** Επεξεργασία Ήχου (soundwave): Εργασία 1 (2025-26), Άσκηση 1 · ★★★ · programming · `hw-2025-hw1-soundwave` ### Θέματα εξετάσεων (Α9.18–Α9.31) - **[Α9.18](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex0-q1.md)** Ραβασάκι: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #0 (Valentine's Themed), Θέμα 1 · ★☆☆ · programming · `exam-2023-fall-ex0-q1` - **[Α9.19](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex1-q1.md)** Δεκαεξαδικοί: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #1 (Coreutils Themed), Θέμα 1 · ★☆☆ · programming · `exam-2023-fall-ex1-q1` - **[Α9.20](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex12-q1.md)** Γραμμή και Γράμμα: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #12, Θέμα 1 · ★☆☆ · programming · `exam-2023-fall-ex12-q1` - **[Α9.21](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex14-q1.md)** Ορεκτικό: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #14, Θέμα 1 · ★☆☆ · programming · `exam-2023-fall-ex14-q1` - **[Α9.22](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex15-q1.md)** Πλαγιαστά Γράμματα: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #15, Θέμα 1 · ★☆☆ · programming · `exam-2023-fall-ex15-q1` - **[Α9.23](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex6-q2.md)** Μήνυμα από τον Καίσαρα: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #6 (Crypto Themed), Θέμα 2 · ★☆☆ · programming · `exam-2023-fall-ex6-q2` - **[Α9.24](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex7-q1.md)** Ανάβεις Φωτιές: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #7 (Star Wars Themed), Θέμα 1 · ★☆☆ · programming · `exam-2023-fall-ex7-q1` - **[Α9.25](../../questions/exams/exam-2024-jul-q1.md)** ASCII Encoding: Εξέταση Ιουλίου 2024, Θέμα 1 · ★☆☆ · programming · `exam-2024-jul-q1` - **[Α9.26](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex10-q1.md)** Αφαίρεση Μη Λατινικών Χαρακτήρων: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #10, Θέμα 1 · ★★☆ · programming · `exam-2023-fall-ex10-q1` - **[Α9.27](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex11-q1.md)** Αναζητώντας τον Blinky: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #11, Θέμα 1 · ★★☆ · programming · `exam-2023-fall-ex11-q1` - **[Α9.28](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex2-q1.md)** Pikaκίστικα: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #2 (Pokémon Themed), Θέμα 1 · ★★☆ · programming · `exam-2023-fall-ex2-q1` - **[Α9.29](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex3-q1.md)** Προσθήκη Νιφάδων: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #3 (Frozen Themed), Θέμα 1 · ★★☆ · programming · `exam-2023-fall-ex3-q1` - **[Α9.30](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex8-q2.md)** Αποκωδικοποίηση: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #8, Θέμα 2 · ★★☆ · programming · `exam-2023-fall-ex8-q2` - **[Α9.31](../../questions/exams/exam-2024-sep-q4.md)** Μετρητής λέξεων: Εξέταση Σεπτεμβρίου 2024, Θέμα 4 · ★★☆ · programming · `exam-2024-sep-q4` ### Σχετικές ασκήσεις από άλλα κεφάλαια - **[Α3.7](../../questions/labs/lab-lab02-pyth.md)** Πυθαγόρειο θεώρημα: Εργαστήριο 2, Άσκηση 2 · ★☆☆ · programming · `lab-lab02-pyth` - **[Α6.15](../../questions/homework/hw-2025-hw0-aliquot.md)** Οι Ακολουθίες Aliquot: Εργασία 0 (2025-26), Άσκηση 3 · ★★☆ · programming · `hw-2025-hw0-aliquot` - **[Α6.11](../../questions/labs/lab-lab04-pyramid.md)** Κατασκευή πυραμίδας: Εργαστήριο 4, Άσκηση 2 · ★☆☆ · programming · `lab-lab04-pyramid` - **[Α10.18](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex5-q1.md)** Αναποδογύρισμα: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #5 (HP Themed), Θέμα 1 · ★☆☆ · programming · `exam-2023-fall-ex5-q1` - **[Α10.1](../../questions/slides/slides-lec10-addnums.md)** Πρόσθεση δύο αριθμών από την είσοδο: Διάλεξη 10, διαφάνεια 5 · ★☆☆ · programming · `slides-lec10-addnums` - **[Α10.11](../../questions/slides/slides-lec10-getinteger.md)** Τι κάνει η getinteger;: Διάλεξη 10, διαφάνεια 17 · ★★☆ · trace · `slides-lec10-getinteger` - **[Α12.13](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex13-q2.md)** Αλλαγή Τέρματος: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #13, Θέμα 2 · ★☆☆ · programming · `exam-2023-fall-ex13-q2` - **[Α12.22](../../questions/exams/exam-2026-sep-q3.md)** Το μεγαλύτερο άλμα - polevault: Εξέταση Σεπτεμβρίου 2026, Θέμα 3 · ★★☆ · programming · `exam-2026-sep-q3` - **[Α13.11](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex9-q4.md)** Κάδρο: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #9, Θέμα 4 · ★★★ · programming · `exam-2023-fall-ex9-q4` - **[Α14.19](../../questions/exams/exam-2023-fall-ex4-q2.md)** Τα Πάνω Κάτω: Online τελική εξέταση Δεκεμβρίου 2023, Εξέταση #4 (Rick Astley Themed), Θέμα 2 · ★★☆ · programming · `exam-2023-fall-ex4-q2` - **[Α15.7](../../questions/slides/slides-lec15-getchar-count.md)** Τι κάνει το πρόγραμμα με την getchar: Διάλεξη 15, διαφάνεια 17 · ★☆☆ · trace · `slides-lec15-getchar-count` - **[Α18.3](../../questions/slides/slides-lec18-hypotenuse.md)** Υποτείνουσα με scanf: Διάλεξη 18, διαφάνειες 29–30 · ★☆☆ · trace · `slides-lec18-hypotenuse` - **[Α25.8](../../questions/exams/exam-2026-jun-q3.md)** Επενδύσεις στο Χρηματιστήριο: Εξέταση Ιουνίου 2026, Θέμα 3 · ★★☆ · programming · `exam-2026-jun-q3` [^q1]: Για να χωράει, εκτός από όλους τους δυνατούς χαρακτήρες, και την τιμή `EOF` (`-1`), που δεν πρέπει να συμπίπτει με κανέναν χαρακτήρα. [^q2]: Ορίσματα στη γραμμή εντολών, πρότυπη είσοδος (`stdin`), αρχεία, και δίκτυο ή άλλες πηγές. [^q3]: Τέσσερις: `'a'`, `'b'`, `'c'` και `'\n'`. [^q4]: Οι χαρακτήρες μένουν στον buffer του τερματικού και προωθούνται στο πρόγραμμα όταν πατήσετε Enter (ή Ctrl+D). [^q5]: Η `scanf` πρέπει να αλλάξει τη μεταβλητή, άρα χρειάζεται τη διεύθυνσή της· η `printf` μόνο διαβάζει την τιμή της. [^q6]: `1`: διαβάστηκε το `a = 7`, ενώ το `x` δεν είναι αριθμός, οπότε το `b` δεν άλλαξε. [^q7]: `ERROR`, δηλαδή `-1`, γιατί το `'a'` δεν είναι έγκυρο ψηφίο στη βάση 10.